పర్యావరణ పరిరక్షణ పేరిట గిరిజనుల హక్కులకు గండి
భారతదేశంలోని అత్యంత వివిక్త గిరిజన సమాజాలలో ఒకటైన నికోబారీ తెగలు నేడు తీవ్ర ఆందోళనకు గురవుతున్నాయి. కేంద్ర ప్రభుత్వం లిటిల్ నికోబార్, మెరో, మెంచల్ దీవులలో మూడు వన్యప్రాణి అభయారణ్యాలను ఏర్పాటు చేయాలని ప్రతిపాదించింది. అయితే శతాబ్దాలుగా ఈ భూభాగాలను నివాసంగా చేసుకుని జీవిస్తున్న ఆదివాసీ సమాజాలను ఈ ప్రక్రియలో పూర్తిగా పక్కన పెట్టారు.
సంప్రదింపులు లేకుండా నిర్ణయాలు
నికోబారీ గిరిజన మండలి అధికారికంగా ఈ ప్రణాళికలను వ్యతిరేకిస్తూ నిరసన తెలిపింది. వందల ఏళ్ళుగా తాము పాలిస్తూ, కాపాడుకుంటూ వస్తున్న అడవులు మరియు భూముల విషయంలో తమకు ముందుగా సమాచారమే ఇవ్వలేదని గిరిజన నాయకులు ఆగ్రహం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. పర్యావరణ పరిరక్షణ నినాదంతో ముందుకు వస్తున్న ఈ విధానాలు వాస్తవంలో ఆదివాసీల జీవనోపాధిని, సాంస్కృతిక సంప్రదాయాలను, భూ హక్కులను తీవ్రంగా దెబ్బతీస్తాయని వారు హెచ్చరిస్తున్నారు.
పై నుంచి రుద్దే విధానాలు — క్షేత్రస్థాయి వాస్తవాలు
ఈ వివాదం భారత పర్యావరణ పరిరక్షణ విధానాలలోని లోపాలను స్పష్టంగా బయటపెడుతోంది. రక్షిత అడవుల వ్యాప్తిని పెంచాలనే కేంద్ర లక్ష్యం సత్సంకల్పంతో కూడినదే అయినప్పటికీ, ఈ నిర్ణయాల వల్ల నేరుగా ప్రభావితమయ్యే ప్రజలను విస్మరించడం ఆమోదయోగ్యం కాదని మానవ హక్కుల సంస్థలు అభిప్రాయపడుతున్నాయి.
- గిరిజన హక్కుల చట్టం కింద ముందస్తు సమ్మతి తప్పనిసరి అని నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు
- వందల సంవత్సరాలుగా ఈ దీవులను సంరక్షిస్తున్న ఆదివాసీల జ్ఞానాన్ని పరిరక్షణలో వినియోగించాలని పర్యావరణవేత్తలు సూచిస్తున్నారు
- గిరిజన మండలి న్యాయ పరిష్కారం కోసం సర్వోన్నత న్యాయస్థానాన్ని ఆశ్రయించే అవకాశాన్ని పరిశీలిస్తోంది
నికోబార్ దీవుల భవిష్యత్తు కేవలం పర్యావరణ ప్రశ్న మాత్రమే కాదు — అది ప్రజాస్వామ్య విలువలకు, గిరిజన స్వయంపాలన హక్కులకు సంబంధించిన కీలకమైన పరీక్ష కూడా.